Firefox brauzeriga oid postimning muxokamasida ko’pchilik o’zi foydalanib kelayotgan brauzerlarini maqtashga tushib ketishdi. O’sha izohlar sababli ushbu so’rovnomani tuzdim, ovoz beramiz va muxokama qilamiz, marhamat:
Weblog Awards
Январь 26th, 20102010 yil eng zo’r bloglari tanlovi o’tkazilmoqda ekan, bugun bildim. Tanlov 31-yanvargacha davom etarkan, bemalol o’zingiz yoqtirgan xorijiy bloglarga ovoz berishingiz mumkin.
Eng zo’r blog platformasida WordPressga, eng zo’r “Topical” Blogda Zen Habitsga, eng zo’r texnlogiya yoki kompyuter blogida Engadgetga ovoz berdim. Sizchi? Qaysi bloglarga ovoz bergan bo’lardingiz?
TV tuner
Январь 24th, 2010Kompyuterda televizor ko’rish uchun yaqinda bir emas ikki TV tuner o’rnatib ko’rdim. Lekin nimagadur menga kerakli kanallar TV tuner orqali ko’rsatmayapti. Televizorda kabel orqali 45 ta kanal ko’rsatadi, lekin huddi shu antenani TV tunerga ulasam, atiga 20-25 ta kanal ko’rsatyapti xolos. Eng yomoni, aynan menga kerak bo’lgan kanallarni ko’rsatmayapti, xususan NTV Futbol, NTV Onlayn, NTV Sport hamda Eurosport. Qolagan kerakmas kanallarning barchasi ko’rsatyapti, NTV Kinoxit, NTV Premyera va hokazolar.
Ikki tunerni sinab ko’rgach, muammo boshqa narsaga bog’liq bo’lishi mumkin degan hayolga kelib turibman. Avvallari hech tunerdan foydalanmagnim uchun, bunday muammo bilan birinchi marta qarshilashyapman. Agar siz TV tunerdan foydalangan bo’lsangiz, ushbu muammo haqida nima deya olasiz? Sizning fikringiz juda muhim.
Firefox qidiruv tizimini o’zgartirish
Январь 21st, 2010So’nggi 1-2 oy ichida turli hil sabablarga ko’ra kompyuterimni bir necha marotaba qayta o’rnatdim. Har safar Firefox dasturini internetdan ko’chirib o’rnatganimda, avtomatik ravishda (IP ga asosan) rus tilidagi versiyasini taklif qilgani bois undagi qidiruv tizimi Yandex edi. Men esa uni har safar Google qidiruv tizmiga o’zgartirib qo’yaman. Qidiruv uchun asosan Googledan foydalanaman, Rossiyada ham menga o’xshagan foydalanuvchilar bor. Avtomatik ravishda Yandexga o’zgartirishning o’rniga birinchi bor Firefox ishga tushilganda foydalanuvchining o’ziga qo’yib berish kerak, istagan qidiruv tizimini tanlasin. Firefox moslamalari orqali hamma ham o’zgartira olmaydi.
Xullas, yuqoridagilarni yozishimga sabab bo’lgan FFdagi qidiruv tizimini quidagicha o’zgartiramiz:
- about:config sahifasini ochamiz (sayt manzili kiritiladigan bo’shliqqa yoziladi, undan so’ng “Ehtiyot bo’lishga va’da beraman” deb nomlangan tugmani bosiladi)
- keyword.URL qatorini topamiz, ochib undagi qidiruv tizimi manzilini istaganingizga o’zgartirishingiz mumkin. Men Yandexdan Googlega o’zgartirish uchun quyidagi manzilni kiritdim:
http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=utf-8&q=
Anons
Январь 17th, 2010Blogger.uz da ro’yxatdan o’tish bo’yicha kichik bir e’lon haqida aytib o’tmoqchiman.
So’nggi paytlarda spam juda ham ko’payib bormoqda. Bir nechta foydalanuvchilar spam izohlar haqida shikoyat qilishgandi. Men shaxsan o’zim ham ushbu saytda blog ochganim bois, bu muammodan xabardorman. Spam izohlarni oldini olish uchun Akismet va WP-SpamFree plaginlarini barcha bloglar uchun yoqib qo’ydim. Faqat, Akismet to’g'ri ishlashi uchun WordPress tomonidan beriladigan API kalitini talab qiladi. Bu kalitni olish uchun wordpress.com saytidan ro’yxatga o’tishingiz kifoya, email orqali API kalitini olasiz va kiritib qo’yasiz.
WP-SpamFree esa hech qanday kalit so’ramaydi. Agar Akismet uchun API kalitini olish sizga malol kelsa, endi WP-SpamFree plagini sizning blogingizni qo’riqlab boradi. Akismet xabar berayotgan bildirishga e’tibor bermasligingiz mumkin.
Spam izohlar bo’yicha kelishib olgan bo’lsak-da, yana bir muammo bu spam foydalanuvchilar tomonidan bloglar yaratilishidir. Bu muammoni hal qilish uchun foydalanmagan plaginim qolmadi – birortasi foyda bermadi. Ayni paytda bir kunda 3-4ta spam blog paydo bo’lyapti. Saytning mashhurligi oshib borgan sari, bu raqamlar ham o’sib boradi, shuning uchun hozirdan bu muammoni yechimini topish kerak. Bugundan boshlab yangi ro’yxatdan o’tgan har bir foydalanuvchi sayt administratori tomonidan ma’qullangandan so’ng blog yaratish huquqiga ega bo’ladi. Bu chora qachongacha davom etishi haqida aniq bir narsa deya olmayman, lekin bugungi kunda eng samarali yechim shu bo’lib qolmoqda.
1,2,3…
Январь 17th, 2010Avvalo Uzbloggerda chop etilgan eng so’nggi postim haqida eslatib o’tmoqchiman. Unda Uzbloggerda 2009 yil amalga oshirilgan ishlar haqida to’xtalib o’tilgan. Kim uchundir qiziq bo’lsa kerak.
Endigi aytmoqchi bo’lgan narsam, bir paytda 2 ta blog yuritish uchun vaqt kamlik qilyapti, shuning uchun faqat bittasini qoldirib, o’shani o’ziga ko’proq e’tibor qaratsammikan deb o’ylab turibman.
Elektron kitob
Январь 13th, 20102010 yilda qilishim kerak bo’lgan ishlar ro’yxatiga kitob yozishni ham kiritib qo’ygandim, shu haqida ikki og’iz gapirib o’tmoqchiman.
Kitob yozish ishtiyoqi paydo bo’lganiga unchalik ham ko’p bo’lmadi. 5-6 oy oldin ushbu istak paydo bo’lgan bo’lsa-da, hanuzgacha hech kimga bu haqda og’iz ochmagandim. Mana endi ommaga e’lon qilishim mumkin, chunki shunday qilsam, bu narsaga yana ham ko’proq e’tibor beraman, yana ham ruhlangan holda ushbu ishni amalga oshirishda davom etaman deb ishonaman.
Barcha bloggerlar ma’lum vaqt blog yuritgandan so’ng, eng yaxshi postlarini yig’ib, elektron kitob sifatida chop etishadi va ba’zilari sotishadi, qolganlari bepul tarqatishadi. Menimcha bu blog yuritishning inkor etib bo’lmas qoidasi bo’lsa kerak, balkim shuning uchun men ham shu ishni qilgim keldi. Lekin, men yozmoqchi bo’lgan kitob boshqalarning kitoblaridan shunisi bilan farq qiladiki, unda faqat va faqat yangi ma’lumotlar bo’ladi. UzBloggerda yozilgan ma’lum bir fikrlar qaytarilishi mumkin, bu tabiiy, lekin faqatgina blogdagi maqolalardan tashkil topmaydi, bu aniq.
Tushunib bo’lgandursiz, kitob mavzusi Blog yuritish haqida bo’ladi, aniq nomi esa hozircha sir. Yaqin haftalarda asosan ushbu kitob ustida ish olib boraman, shuning uchun boshqa narsalarga vaqt ajrata olmasligim mumkin. Ayni vaqtda, ushbu soha bo’yicha siz maslahat yoki amaliy yordam bera olsangiz, bag’oyat hursand bo’lgan bo’lar edim.
Tarbiya
Январь 13th, 2010Avvalgi bir postimda 2010 yilda UzNetda sodir bo’ladigan jarayonlardan ba’zilarini taxmin qilgan edim. Bu kabi taxminlarni keyingi 5 yoki 10 yil uchun ham qilish mumkin, lekin asosiy e’tiborni bir muhim omilga qaratish kerak – bu ham bo’lsa biz taxmin qilayotgan, biz kutayotgan narsalarning yaratuvchilari. Biz qanchadan qancha resurs va xizmatlarni yaratmaylik, qanchadan-qancha bilimlarni o’rganmaylik, bizning ortimizdan kelayotganlarga shu narsalarni yetkazib, tushuntirib bera olmasak, barcha qilganlarimiz, o’rganganlarimiz bir chaqaga ham arzimaydi.
O’zimiz Internet olamidagi yangi ixtirolarni tezlik bilan o’zlashtirib olamiz-u, tanish-birodarlarimizga tushuntirish, ularga o’rgatishning o’rniga o’zimizni ichimizdan safdoshlarimizni topa olmaganimizdan, biznikilar qoloq deb nolishni boshlaymiz. Endi oyoqqa turayotgan, tetapoya bo’lib o’sayotganlarga dalda berishni o’rniga ularning ustidan kulib, mazah qilamiz. Qilgan xatolarini ko’rib, ilmsiz va qoloq deb yuziga solishdan andisha qilmaymiz.
Mana shunday ruhda o’sayotganlardan kelajakda nimani kutish mumkinligini taxmin qilish, menimcha, qiyin emas. Internet biz uchun yangi fenomen, yangi olam. Ushbu olamda kim nimani o’rgansa, kim nimani ko’rsa va kim qanday tarzda tarbiyalansa, o’zidan keyingilarga ham shu narsani qoldiradi. Bizda bu olamni hali biron-bir avlod yashab o’tmadi, aynan biz birinchilardan bo’lib ketyapmiz. Demak, biz nimani qoldirsak, bizdan keyingilar shu narsaga ega bo’lishadi va shu narsaga qarab intilishadi, shu narsa asosida faoliyat olib borishadi va rivojlanishadi. Shunday ekan, ortimizdan kelayotganlarni to’g'ri tarbiya qilish bizning zimmamizdadir.
Bizdagi internet foydalanuvchilari yangi tug’ilgan chaqaloq dunyoga kelgani kabi, Internet dunyosiga kirib kelishmoqda. Chaqaloq ulg’aygan sari unga gapirishni, o’qishni, yozishni, qilayotgan harakatlarini anglashni, jamiyatda o’z o’rniga ega bo’lishni o’rgatilgani kabi, hozirgi Internet foydalanuvchilarini ham tarbiya qilishimiz kerak. O’sayotgan chaqaloq ulg’ayish jarayonida o’zi tushunmagan, hali ko’rmagan narsaga duch kelib qolsa, hayron bo’lib qarab qoladi va ma’lum vaqtdan so’ng uni o’rganishga harakat qiladi, qo’li bilan ushlab, og’zi bilan tishlab ko’rgisi keladi. Mana shunday paytlarda unga yordam bersangiz, nimaligini tushuntirib bersangiz, qanday harakat qilish kerakligini o’rgatsangiz, kelgusida ham shunday harakat qiladi. Bizning foydalanuvchilar ham huddi shunday. Ya’ni, biron-bir sayt, forum yoki blog ochdingizmi, unga tashrif buyuruvchilar mavjud, lekin undan foydalanadiganlar, ishtirok etadiganlarning soni kam bo’lsa, demak siz ulardan nimani hohlayotganingizni tushuntirishingiz kerak, o’rgatishingiz kerak. Qachon o’zi o’rganarkin deb kutib o’tirishdan naf topmaysiz. Oddiy va lo’nda qilib tushuntirib bering, faol ishtirok eting, ularni suhbatga chorlang, ularning dunyo qarashini o’rganing, ular bilan do’stlashing va hokazo. Ota-onangiz sizni birinchi sinfga qo’lingizdan qanday qilib olib borgan bo’lsa, siz ham ortingizdan ulg’ayib kelayotgan, Internet olamiga qadam qo’yayotganlarni shunday qilib qo’lidan ushlab yetaklashingiz kerak. Bundan boshqa yo’l yo’q.
Kaktus
Январь 5th, 2010Kompyuter oldida ko’p o’tiradiganlarda bir odat bor — monitor oldiga kaktus qo’yish. Emishki, kaktus kompyuter ekranidan taralayotgan radiatsiyani o’ziga toradi. Bu jarayon ilmiy tasdig’ini topmagan bo’lsa-da, ko’pchilik ushbu odatga amal qiladi va iloji boricha ko’proq va kattaroq kaktuslar bilan to’ldirib tashlashga harakat qiladi.
Qiziq, Blogger.uz da kimlarning monitori oldida kaktus turadi?
Tanlov
Январь 4th, 2010Xabaringiz bo’lsa, yaqinda InfoCOM jurnali tomonidan “Maqola yoz – ASUS noutbukiga ega bo’l” tanlovi o’tkazilgandi. Ushbu tanlovda Behzod Saidov “O’znetda savodsizlik muammolari yoki o’zbek tilidagi saytlarda tilga bo’lgan e’tibor” deb nomlangan maqolasi bilan birinchi o’ringa loyiq deb topilibdi. Behzodni ushbu g’alaba bilan tabriklayman, haqiqatdan ham yaxshi yozilgan maqola. Juda ham aktual muammo ko’tarilgan. Behzodning avvalgi blogi Bloggerda bo’lganligi sababli yozgan maqolasi haqida oldinroq izoh qoldira olmagandim, lekin maqola menga yoqqan edi.
O’sha tanlovda Blogger.uz a’zosi uygur ham ishtirok etgandi va yozilgan maqolani muxokama qilishni ham taklif qilgandi. O’sha postga izoh sifatida qisqa bo’lsa ham, o’z fikrimni yozib o’tgandim. To’g'risi, o’sha postga izoh yozishdan oldin ushbu tanlov haqida maqola yozmoqchi bo’lib yurgandim, lekin hech qo’lib bormagan edi.
Tanishlar meni ham ushbu tanlovda ishtirok etishimni so’rashgan edi, lekin men qatnashmaslikka qaror qildim. O’tgan yili ham huddi shu tanlovga bir maqola yuborgan edim, elektron tijorat haqida, lekin o’sha maqolani hatto muxokama uchun ham chop etishmagan edi. Albatta, nima uchun chop etilmaganini aytishmaydi, lekin men o’zimga tegishli xulosalarni chiqargan edim.
Boshqa bunday tanlovlarda ishtirok etmasligimning sababi, bu sohada yozilgan maqolalarni to’g'ri baholay oladigan mutaxassislar bizda mavjud emas. Internet festival bo’ladimi, turli xil tanlov bo’ladimi, bularning hammasi juda hom tashkillashtiriladi. Lekin bu vaqtinchalik kamchilik xolos, qachondir kelib bunday tadbirlar ham yuqori saviyada o’tkazilishiga ishonchim komil.